De Europese AI Act zorgt ervoor dat organisaties steeds bewuster omgaan met het gebruik van kunstmatige intelligentie. Eén van de belangrijke thema’s binnen deze regelgeving is AI-geletterdheid. Veel organisaties interpreteren dit begrip echter nog te beperkt. In de praktijk zien we dat bedrijven denken dat zij al voldoen aan de eisen, terwijl dat vaak niet het geval is.
Hieronder staan drie veelvoorkomende misvattingen over AI-geletterdheid.
1. AI-training is hetzelfde als AI-geletterdheid
Een veelgemaakte aanname is dat een training automatisch betekent dat een organisatie AI-geletterd is. In werkelijkheid zijn dit twee verschillende zaken.
AI-geletterdheid kent namelijk twee invalshoeken. Enerzijds gaat het om vaardigheden: medewerkers moeten begrijpen hoe AI werkt en hoe zij deze technologie effectief kunnen inzetten in hun dagelijkse werk. Anderzijds draait AI-geletterdheid om compliance en governance. Organisaties moeten kunnen aantonen dat zij voldoen aan de eisen uit de Europese AI-wetgeving.
Een training kan een belangrijk onderdeel zijn van deze ontwikkeling, maar is slechts een eerste stap. Wanneer organisaties alleen investeren in vaardigheidstraining, gaan zij er vaak onterecht vanuit dat ook het compliance-gedeelte is afgedekt. Bij een audit blijkt dan dat er nog belangrijke onderdelen ontbreken.
2. Een certificaat betekent dat je klaar bent
Een andere misvatting is dat een eenmalige training met certificaat voldoende is om aan de verplichtingen te voldoen. Volgens toezichthouders, waaronder de Autoriteit Persoonsgegevens, ligt dit aanzienlijk genuanceerder.
AI-geletterdheid vraagt namelijk om een structurele aanpak binnen de organisatie. Denk hierbij aan:
Het inventariseren van alle AI-systemen die binnen de organisatie worden gebruikt
Het uitvoeren van risicobeoordelingen
Het opstellen van duidelijke governance-richtlijnen
Het ontwikkelen van een meerjarig programma voor kennisontwikkeling
Een certificaat kan onderdeel zijn van dit proces, maar het is geen eindpunt. Organisaties moeten kunnen aantonen dat zij AI op een verantwoorde en structurele manier beheren en ontwikkelen.
3. “Wij gebruiken eigenlijk weinig AI”
Veel organisaties denken dat AI voor hen nog geen groot thema is. In de praktijk blijkt dit zelden het geval.
Wanneer bedrijven hun systemen en tools daadwerkelijk in kaart brengen, ontstaat vaak een ander beeld. AI is tegenwoordig ingebouwd in veel bestaande softwareoplossingen. Denk aan marketingtools, CRM-systemen, productiviteitsoftware of analyticsplatforms. Daarnaast ontstaat er binnen organisaties vaak zogenaamde shadow AI: medewerkers die zelfstandig AI-tools gebruiken zonder dat dit centraal wordt geregistreerd.
Hierdoor is de lijst met AI-toepassingen binnen een organisatie vaak aanzienlijk langer dan verwacht.
AI-geletterdheid vraagt om een strategische aanpak
AI-geletterdheid gaat dus verder dan alleen het trainen van medewerkers. Het vraagt om een combinatie van kennis, governance, risicobeheer en continue ontwikkeling. Organisaties die dit goed organiseren, voldoen niet alleen aan wetgeving zoals de AI Act, maar creëren ook een solide basis om AI op een veilige en schaalbare manier te benutten.
Voor veel organisaties begint dit proces met één simpele vraag:
‘’Hoe AI-geletterd is jouw organisatie eigenlijk?’’